BEP Nasıl Hazırlanır? Kaba Değerlendirme, Amaç Yazma, Örnek (İlkokul 2026-2027)

Kısaca

Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okulda BEP geliştirme birimi kurulması zorunludur; BEP'i bu birim hazırlar.
Birime müdür ya da görevlendirdiği müdür yardımcısı başkanlık eder; rehber öğretmen, sınıf öğretmeni, alan öğretmenleri, veli ve öğrenci üyedir.
BEP öğrencinin yapabildiklerinden (eğitsel performans) başlar; yapamadıkları yıllık ve kısa dönemli amaçlara dönüşür.
Kaynaştırma öğrencisinin başarısı BEP'teki amaçlara göre değerlendirilir; başarısızlık nedeniyle sınıf tekrarı yaptırılmaz.

BEP nedir, kim hazırlar?

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği BEP'i; özel eğitim ihtiyacı olan bireyin takip ettiği program esas alınarak gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve performansı doğrultusunda hazırlanan, destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programı olarak tanımlar.

Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda BEP geliştirme birimi oluşturulması zorunludur (m. 22/4). Birim, okul müdürü veya görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında rehberlik öğretmeni, öğrencinin sınıf öğretmeni, alan öğretmenleri, öğrencinin velisi ve öğrenciden oluşur (m. 47). Gerektiğinde RAM'daki özel eğitim değerlendirme kurulundan bir üye de katılır.

MEB'in BEP kılavuzunun deyişiyle bu sorumluluk hiçbir zaman tek bir öğretmene ait değildir. Sınıf öğretmeninin görevi BEP'in hazırlanmasında birimle iş birliği yapmak, BEP'i uygulamak ve değerlendirmektir (m. 57).

Ne zaman hazırlanır?

Yönetmelikte BEP için gün olarak bir süre yazmaz. MEB'in kılavuzuna göre BEP genellikle bir eğitim-öğretim yılı için hazırlanır, gerektiğinde yılın herhangi bir zamanında da hazırlanabilir ve mümkün olduğunca erken hazırlanmalıdır. Birim ders yılı başında oluşturulur ve toplantıları planlanır.

Yıl içinde RAM raporu ve yerleştirme kararı gelen bir öğrenci için birimin toplanmasını okul idaresinden isteyin.

BEP'te neler bulunur?

Yönetmeliğin 20. maddesine göre BEP; yıllık ve kısa dönemli amaçları, sunulacak destek eğitim hizmetinin türünü, süresini ve kimler tarafından nasıl sağlanacağını, kullanılacak yöntem, teknik ve materyalleri, eğitim ortamına ilişkin düzenlemeleri, davranış sorunlarına yönelik tedbirleri ve öğrencinin kişisel bilgilerini içerir.

MEB'in örnek BEP dosyası beş bölümdür:

Öğrenci bilgileri: yerleştirme kurulu kararı, eğitsel tanı, kullandığı cihazlar, BEP başlangıç ve bitiş tarihi.
Eğitsel performans: öğrencinin şu an yapabildikleri.
Plan tablosu: uzun ve kısa dönemli amaç, ölçüt, yöntem, materyal, başlama-bitiş tarihi, değerlendirme tarihleri.
Birim kararları: destek eğitim hizmeti ve haftalık süresi, aileyi bilgilendirme sıklığı ve yolu, bir sonraki toplantı tarihi.
Birim üyelerinin imzaları; aile kararları onaylayınca BEP'i imzalar.

Adım adım: kaba değerlendirmeden amaçlara

Bilgi toplayın: RAM raporu, önceki yılın bilgileri, veliyle görüşme, sınıf içi gözlem.
Kaba değerlendirme yapın: dersin kazanımlarını tek tek öğrenciye uygulayıp "yapabiliyor / yapamıyor" diye işaretleyin. Sınıf düzeyinde kalmak zorunda değilsiniz; gerekirse alt sınıfın kazanımlarına inin.
Yapabildikleri eğitsel performansı, yapamadıkları BEP'e alınacak öncelikli ihtiyaçları gösterir.
Amaçları yazın: öznesi öğrencinin adı, fiili gözlenebilir ve geniş zamanlı olsun ("anlar, bilir" değil "söyler, yazar, gösterir").
Her kısa dönemli amaca ölçüt koyun. Kılavuzdaki örnek: "Özge dört denemenin üçünde 1'den 50'ye kadar olan doğal sayılarla eldeli toplama işlemi yapar."
Yöntem, materyal ve değerlendirme tarihlerini yazın; destek eğitim odası saatini ve aileyi bilgilendirme sıklığını birim kararına ekleyin.

Uygularken ve değerlendirirken

Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'ne göre kaynaştırma öğrencilerinin başarısı BEP'teki amaçlara göre değerlendirilir (m. 20/1-c). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği de sınav ve değerlendirmede süre, ortam, yöntem, cihaz ve materyal düzenlemesi yapılmasını ister (m. 24).

Tam zamanlı kaynaştırma öğrencilerine başarısızlıklarından dolayı sınıf tekrarı yaptırılmaz. İlkokulda velinin, ders yılı bitimine bir hafta kalıncaya kadar vereceği dilekçe ve BEP biriminin kararıyla bir defaya mahsus sınıf tekrarı yapılabilir (m. 31/3).

Kılavuza göre uygun olmayan amaçlar yıl içinde değiştirilebilir; her değişiklikte aile bilgilendirilir. Yıl sonunda ulaşılamayan amaçların ertesi yıla aktarılıp aktarılmayacağına karar verilir.

Destek eğitim odası

Destek eğitim odası il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünce açılır. Öğrencinin bu odada alacağı dersleri ve saatini BEP birimi belirler; süre haftalık toplam ders saatinin yüzde 40'ını aşmaz. Esas olan bire bir eğitimdir, en fazla üç öğrenciyle grup oluşturulabilir (m. 25).

Sınıfta ne yaparım?

RAM kararı gelince birimin toplanmasını yazılı olarak isteyin.
Türkçe ve matematikte kaba değerlendirme formunu doldurun; sonuçları birim toplantısına götürün.
Amaçları az ve ulaşılabilir tutun; her birine ölçüt ve tarih yazın.
Kısa dönemli amaçlara ulaşıp ulaşmadığını tarihleriyle işaretleyin; bu kayıt dönem sonu değerlendirmesinin dayanağıdır.
Veliyi BEP'te yazılı sıklıkla bilgilendirin; evde yapılabilecek basit çalışmaları önerin.

Türkiye'de yapılan çalışmalarda sınıf öğretmenlerinin BEP hazırlarken destek eğitim odası öğretmenlerinden daha çok güçlük yaşadığı bulunmuştur (Şahin ve Gürler, 2018). Rehber öğretmenden ve RAM'dan destek istemekten çekinmeyin.