Birleştirilmiş Sınıf: Ders Programı Nasıl Hazırlanır, Defter Nasıl Doldurulur?

Sınıflar nasıl birleştirilir?

TTKB'nin 2014 kararı birleştirilmiş sınıflarda öğretimi, birden çok sınıfın birleştirilmesiyle oluşan bir öğrenci grubuyla bir öğretmenin yaptığı öğretim olarak tanımlar. Önerilen birleştirme biçimleri öğretmen sayısına göredir:

• Tek öğretmenli okul: 1, 2, 3 ve 4. sınıflar birlikte.
• İki öğretmenli okul: 1-2. sınıflar bir grup, 3-4. sınıflar bir grup (öğrenci ve derslik sayısına göre 1 ve 2-3-4 ya da 1-2-3 ve 4 de olabilir).
• Üç öğretmenli okul: 1. sınıf, 2-3. sınıflar ve 4. sınıf.

Bu biçimler öneridir; karar öğrenci ve derslik sayısına göre başka modellere de izin verir.

Haftalık ders saatleri

Bugün geçerli haftalık ders çizelgesi (TTKB, 09.05.2025, karar 04) birleştirilmiş sınıflar için ayrı bir hüküm içermez. Dört sınıfta da haftalık toplam 30 saattir; fark derslerin dağılımındadır:

• 1. sınıf: Türkçe 10, Matematik 5, Hayat Bilgisi 4, Görsel Sanatlar 1, Müzik 1, Beden Eğitimi ve Oyun 5, serbest etkinlik 4.
• 2. sınıf: Türkçe 10, Matematik 5, Hayat Bilgisi 4, Yabancı Dil 2, Görsel Sanatlar 1, Müzik 1, Beden Eğitimi ve Oyun 5, serbest etkinlik 2.
• 3. sınıf: Türkçe 8, Matematik 5, Hayat Bilgisi 3, Fen Bilimleri 3, Yabancı Dil 2, Görsel Sanatlar 1, Müzik 1, Beden Eğitimi ve Oyun 5, serbest etkinlik 2.
• 4. sınıf: Türkçe 8, Matematik 5, Fen Bilimleri 3, Sosyal Bilgiler 3, Yabancı Dil 2, Din Kültürü 2, Görsel Sanatlar 1, Müzik 1, Beden Eğitimi ve Oyun 2, Trafik Güvenliği 1, İnsan Hakları 2.

2014 kararının ekindeki örnek programlar eski çizelgeye göre hazırlanmıştır; bugün olmayan ders adları geçer. Programın iskeletini kullanın, saatleri güncel çizelgeye göre yeniden dağıtın.

Öğretmenli ve ödevli ders

Birleştirilmiş sınıf programının temeli şudur: bir grup öğretmenle çalışırken öteki grup kendisine verilen işi yapar. TTKB kararının örnek programlarında öğretmenli dersler BÜYÜK harfle, ödevli dersler küçük harfle yazılır.

Karar iki şey ister: önemli ve öncelikli konular öğretmenli derslere bırakılmalı; ödevli derslerde verilen çalışmaların amacına ulaşıp ulaşmadığı mutlaka değerlendirilmelidir.

MEB, birleştirilmiş sınıflı okullar için ödevli saatlerde kullanılabilecek 17 çalışma kitabı hazırlamıştır (Türkçe ve Matematik 1-4, Hayat Bilgisi 1-3, Fen Bilimleri 3-4, Sosyal Bilgiler 4).

Hangi dersler birlikte işlenir?

Örnek tek öğretmenli programda Görsel Sanatlar, Müzik ve oyun saatleri dört sınıfa aynı anda, öğretmenli olarak verilir. Hayat Bilgisi 1-3. sınıflara, Fen Bilimleri 3-4. sınıflara aynı saatte ortak işlenir. Türkçe ve Matematikte ise gruplar dönüşümlü olarak öğretmenli ve ödevli çalışır.

Yönetmeliğe 28 Temmuz 2026'da eklenen hükme göre haftalık ders programı hazırlanırken bayrak törenleri dikkate alınarak beden eğitimi ve oyun ile müzik derslerinin haftanın ilk ve son iş gününe konulmasına özen gösterilir.

Sınıf defterine ne yazılır?

MEB'in Eğitim ve Öğretim Çalışmalarının Planlı Yürütülmesine İlişkin Yönergesi'ne göre sınıf defterine uygulanan etkinliğin adı ya da etkinliğin ilgili olduğu kazanım/öğrenme çıktısı yazılır. Birleştirilmiş sınıfta bu kural her sınıf düzeyi için ayrı uygulanır: her dersin karşısına o sınıfın o saatte işlediği etkinlik ya da kazanım yazılır.

MEB'in birleştirilmiş sınıflı ilkokullar için denetim rehberi de ders defterine uygulanan etkinliğin adının ya da ilgili kazanımın yazılıp yazılmadığına bakılacağını söyler.

e-Okul'da birleştirilmiş sınıfın ders defteri girişine dair ayrı bir resmî kılavuz bulamadık; okul idarenizin yönlendirmesine uyun.

Zümre ve kurullar

Tek öğretmenli birleştirilmiş sınıflı ilkokullarda öğretmenler kurulu toplantısı yapılmaz (m. 34). Zümre toplantısı da okulda yapılmaz; öğretmen ilgili ilçe ya da il zümre toplantısına katılır (m. 35/2). MEB'in eğitim kurulları ve zümreleri yönergesi de birleştirilmiş sınıf okutan öğretmenlerin ilçe millî eğitim müdürlüğünün planlamasına göre zümre toplantılarına katılacağını söyler.

Sınıfta ne yaparım?

• Önce her sınıfın haftalık saatlerini güncel çizelgeden yazın; sonra ortak işlenecek dersleri aynı saatlere yerleştirin.
• Türkçe ve Matematikte grupların öğretmenli-ödevli sırasını gün gün planlayın; yeni ve zor konuları öğretmenli saate koyun.
• Ödevli saat için önceden hazır iş belirleyin (çalışma yaprağı, okuma, çalışma kitabı) ve her ödevli çalışmayı kısaca kontrol edin.
• Programda öğretmenli dersleri BÜYÜK, ödevli dersleri küçük harfle yazmak programı okunur kılar.
• Defterde her sınıfın kazanımını ayrı yazın.

Türkiye'de birleştirilmiş sınıf öğretmenleriyle yapılan çalışmalarda en sık dile getirilen güçlükler birden çok sınıfla aynı anda ders yürütmek ve kazanımlar için zamanın yetmemesidir (Summak ve diğerleri, 2011; Özdemir ve Aydoğdu, 2023).

Bu konudaki evraklar

Hepsi ücretsiz; Word ve PDF olarak iner. Üye olup sınıfınızı eklerseniz okul ve sınıf bilgileriniz dolu gelir.

Birleştirilmiş Sınıf Haftalık Ders ProgramıBirleştirilmiş sınıflı okullar için her ders saatinde iki sınıf grubunun dersini ve etkinlik türünü (doğrudan / bağımsız çalışma) gösteren haftalık program şablonu.Haftalık Ders Programı ŞablonuPazartesi–Cuma, 7 ders saatlik boş program tablosu + teneffüs satırları; sınıf panosuna ve veliye.